Friday, February 6

Polish expat-moms: 14 surprising facts about raising a kid in Italy // Matki-ekspatki: 14 zaskakujących rzeczy w macierzyństwie we Włoszech

(kliknij, aby przejść do tekstu w języku polskim)

I have been thinking about creating a series about raising a kid in foreign countries since a longer while. I love all these surprising facts and different approaches to motherhood, birth, pregnancy and raising a child outside of my homeland - Poland. There will be a special post about how it is in Poland nowadays since for some of you, English speakers, that might be a curiosity as well. The idea is to showcase motherhood approaches or just bunch of funny facts written by Polish women who lives abroad.

I asked few girls from Club of Polish Women Abroad to be my guest writers. First story is written by Anna from sunny Italy, and next week I'll present you really special story written by Malwina from Bulgaria. There are also stories from Sweden, Germany, France and Ireland in line.

For the title graphic I used Enzo Sellerio's photography picturing a street in Sicily in early 50s. Enzo was also a "mixed" child - his father was Italian, but mother was Russian.

My project is still open, so if you would like to share your story, please don't hesitate to write me an email on

Anna with her daughter Julia and newborn Marco, 2006.

Anna lives in picturesque Italian town in Marche region, which is somewhere not far from central coast of Adriatic sea. Beside bilingual publications on PLorIT blog, she leads a real Italian "mamma's" life - she organizes household, raise kids (teenage Julia and 9 year old Marco) along with her husband, sings in gospel choir, teaches catholic religion at the church, manages local library and helps in expat association. She was born and raised in Warsaw and I might have actually seen her somewhere by accident - it appears that we were in the same choir called Wiwat, led by amazing Alicja Mossakowska. Mrs Mossakowska was my music teacher at my primary school in Żoliborz, one of most beautiful Warsaw's districts, which I miss a lot. But that's another story.

Enjoy Anna's text!

1. Textbook childbirth.
When I was preparing for the birth my Italian was non-existing. There was no point to attend a birthing course, although it was highly recommended by my gynecologist. My mother bought me a huge publication consisting of several separate books, that explained pregnancy and birth in details - at that time it was my only source of information.

2. Wholesale baby shopping.
Packing my hospital suitcase was not such an easy task as it should be. It is very complicated in Italy - hospital hands you a specific list of things that you have to bring to the maternity ward. To ease up the task (and drown the wallet) these lists were available in popular stores like Prénatal or Chicco as well. If you entered one of these shops you were immediately assisted by bunch of sellers who did not leave you until you had literally e v e r y t h i n g in your shopping cart. Here is what was needed:

For the baby:

5 sets of clothings containing:
5 babygros or shirts
5 blouses or dresses
5 pairs of shoes
5 pairs of socks
5 bibs

1 silk blouse
2 big soft towels
hot bottle water (only during the winter or for pre-planned cesarean section births)
pack of diapers

For the mom:
birth "lingerie" (4 pairs of disposable net pants, socks, underwear tops)
hygienic pads XXL

elastic belt (mandatory for c-section births)
1 big towel and 1 small towel for bidet
pijamas or night gown (quantity depends on nights spent in the hospital)
mug, cutlery (for and knife)
sugar, water

Each set of clothing for a child was supposed to be packed in plastic sting bag and identified by mother's name written on it.

3. Ribbons.
When a baby is born in Italy, a new family is supposed to hang the ribbon in several places. Colors are quite standard - blue for a boy, pink for a girl. First ribbon is hanged on the hospital room's door where the mother is resting, second one is placed on the door of the house, third one oursite of the house on the entrance to the home or building, fourth one has to be at work. Proud grandparents can also hang the ribbon at their place - so that everybody can see that the baby had already been welcomed to the world! You can simply drive around your city to see who had already give birth without spending your money on phones. My friend made for my son a blue heart-shaped pillow with his name embroidered on it. Beautiful memory keeper!

4. Needlework.
Arts & crafts for baby is a must. Little baby clothes are knitted, crocheted, embroidered by hands of proud grandmothers, great-grandmothers, aunties, sisters, friends and cousins. At the beginning of the second trimester the competition between family members for the most beautiful thing for an expecting baby begins. Each child will most likely receive a baby duvet or quilt hand embroidered or knitted. I think that the most beautiful ones are these with silk ribbons. The most wanted object is something that was gifted to the baby that previously belonged to the father or the mother of a child - it's nearly an adored antique.

Every piece of clothing or handmade accessory must be disinfected in Amuchina or Napisan by grannies. These two products will be in long use in baby's life.

5. Italian cuisine.
Let's talk about food. Every Italian baby has to eat prescribed things at exact times suggested by the doctor - and no exception. Every solid food is introduced gradually, so parents can be sure if there is no food allergy. Egg can be eaten once a week, fish twice, but only steamed (as well as meat, which has to be bought at local butcher's). Italian mammas are cooking vegetable soups made of carrots, zucchini, potatoes and chard leaves. It is sometimes thickened by hardtacks, oatmeal Plasmon o Mellin, rice cereals or special small baby pasta. On the top of that two spoons of grated parmigiano and a bit of olive oil extra vergine is a must. Usually for a breakfast for a baby under 2 years old you would serve milk (first formula, then overpriced "baby's" cows milk) with Plasmon cookies dissolved in a bottle with teat.  

6. Mug the traveler
A kid starting kindergarden has to have an apron - pink or blue. In the morning mamma is packing his or her backpack with plastic mug with a name on it, lunch, a bib and a dinner ticket if he or she uses a cantine. The mug is being cleaned after the lunch and packed back home.

7. Mrs Pizza.
At primary school a mug finally finds it's place and there is no need for everyday travels. Lunch and dinner ticket are an important part of everyday's entourage, otherwise you can be sure that you're gonna annoy caretakers. During lunchtime a lady with pizza arrives so that every kid can buy his lunch in case it was not prepared beforehand by the parents. 

8. Late supper.
Italian kids are getting to bed late, like adults, somewhere around 11 pm. It's partially because of the late supper which is held around 9 pm. After such a late meal a kid is usually unbearably loud and annoyed while put to bed. I have heard about different sleep training methods, like driving your kid around in the car until it's sleeping.  

9. Moda Italiana.
In the kindergarten there is no sleeping time, thus no need for a pijama. From a nursery till school there is no need to change shoes and poor baby's feet are stuck into same shoes for the whole day... The only one time where kids are wearing different outfit is sport classes, but at that day everybody are wearing tracksuits for the whole day...

Secret hobby of Anna - braiding her daughter's hair into amazing constructions.

10. No schedule and no homework!
First three years of primary school are passing with no rigid schedule. Two teachers per class decide everyday what kids will be doing. Books and notebooks stays everyday at school beside Friday - that's homework day that is supposed to be checked on Monday.

11. "Anna, pass me water" - cultural differences.
The most annoying difference for me is lack of respect for adults the way I was taught in Poland. In primary school my daughter calls her teacher by first name. First I was embarrassed that my daughter was yelling on the street "Antonietta!" to her teacher, but when I saw happy face of the teacher I understood that it's normal here. But when friends of my kids call me by name like "Anna, pass me water" with no "Ma'am" or "please" I am still really irritated.

12. Kids with no legs.
Kids in Italy has no legs. Or at least they don't use them! In stroller until like 4 years old, or driven everywhere by car. Nobody walks, or you'll hear shrill cry. Lazy parents often leave their children in front of TV or video games... so nobody teaches them to play in the park or playground.

13. Tidy up rule that messes up.
Little guests are obliged to help their hosts to tidy up after playing at home - this is what Italian parents teach their kids. It sounds nice, but often my kid's friend has no idea where to put what and all toys are in bigger mess than they were at the very beginning.

14. Overheating.
T shirt or tank top is something that is a l w a y s under kids shirt or blouse, even if outside is 20 C degrees. In the winter these are woolen underwear and a hat will always be on kids head. Just in case it's too cold at 15 C degrees.

Z zamiarem stworzenia tej serii nosiłam się od dłuższego czasu. Uwielbiam ciekawostki związane z macierzyństwem, porodem, ciążą i wychowaniem dziecka poza Polską - a szczególnie z ich różnicami i wyjątkowymi zwyczajami, o których w kraju nad Wisłą nikt nie słyszał. Sama przechodzę przyspieszony kurs z wychowania dziecka w Berlinie, czasem niektóre tutejsze zwyczaje mnie zaskakują, a czasem śmieszą. Byłam bardzo ciekawa jak to wygląda w innych częściach świata okiem Polek.

Poprzez Klub Polki na Obczyźnie, do którego również sama należę, namówiłam kilka matek-ekspatek aby opisały swoje przeżycia związane z macierzyństwem w obcym kraju. Dziś inauguracyjna historia Anny ze słonecznej Italii, a za tydzień barwna i zaskakująca opowieść Malwiny z Bułgarii. W kolejce czekają już posty o ciekawostkach związanych z macierzyństwem w Szwecji, Francji i Irlandii. 

Do grafiki tytułowej wykorzystałam zdjęcie Enzo Sellerio przedstawiające ulice Sycylii. Enzo był również "mieszany" - ojciec był rodowitym Włochem, a matka zaś była Rosjanką. 

Projekt jest otwarty, więc jeśli chciałabyś podzielić się swoimi przemyśleniami napisz do mnie wiadomość na mój adres mailowy

Ania z córką Julią i nowonarodzonym synkiem Marco, 2006 rok

Anna od 14 lat mieszka w malowniczym włoskim miasteczku w regionie Marche, czyli gdzieś nieopodal środkowego wybrzeża Adriatyku. Oprócz dwujęzycznych publikacji na blogu PLorIT, prowadzi życie prawdziwej włoskiej "mammy" - organizuje życie domu, wychowuje wraz z mężem nastoletnią Julię i 9 letniego Marco, śpiewa w chórze gospel, uczy religii w parafii, zajmuje się lokalną biblioteką oraz pomaga w stowarzyszeniu dla cudzoziemnów.
Rodowita warszawianka, z którą pewnie kiedyś minęłam się na ulicy - chodziłyśmy między innymi do tego samego chóru Wiwat pod okiem niesamowitej Alicji Mossakowskiej, który przynależał do mojej szkoły podstawowej na warszawskim Żoliborzu.  Świat jest mały!

Zapraszam do tekstu Ani.

1. Kiedy nadszedł czas porodu nie mówilam jeszcze po włosku, wiec bezsensem było iść na kurs rodzenia tak promowany przez moją ginekolog. Moja mama kupiła mi książkę zlożoną z kilku tomów. Napisana przez 4 amerykanki, gdzie opisany był cały okres ciąży w detalach wraz z porodem - to było dla mnie jedyne źródło informacji.

2. Włoska wyprawka.
Nadszedł czas szykowania walizki do szpitala. Rzecz niby prosta, a jak bardzo skomplikowana we Włoszech. Szpital wyznacza listę rzeczy, które należy przynieść ze sobą na oddział. Listę taką można było dostać w renomowanych sklepach typu Prénatal lub Chicco. Wchodząc do takiego sklepu praktycznie nie odstępowano mnie na krok dopóki nie kupiłam wszystkiego. A oto lista:

Dla noworodka:
1 koszulka z jedwabiu
5 podkoszulek lub body
5 bluzeczek lub sukieneczek
5 dresików lub śpiochy
5 par bucików
5 par skarpetek
5 śliniaków
2 duże miękkie ręczniki
termofor (tylko w okresie zimowym lub do porodu cesarskiego)
paczka pieluch

Dla mamy:
bielizna damska (4 pary siatkowych majtek jednorazowych, skarpetki, podkoszulki)
podpaski poporodowe XXL
pas obciskający na rzep (obowiązkowy po cesarskim cięciu)
ręcznik duży (+ mały do bidetu)
koszula nocna lub piżama (ilość w zależności od nocy w szpitalu)
kosmetyczka osobista
kubek, sztućce
cukier i woda

Każdy komplet ubranek dla dzieci musi być zapakowany w plastykowy woreczek z zapięciem strunowym, podpisany nazwiskiem mamy i oddany pielęgniarkom.

3. Kokardy.
Kiedy narodzi się dziecko, świeżo powiększona ma za zadanie wywieszenie specjalnych kokard (niebieską jak chłopiec, różową jak dziewczynka). Pierwszą kokardę zawiesza się na drzwiach pokoju w szpitalu gdzie jest matka, drugą wywiesza się na drzwiach domu, trzecią na furtce domu lub klatki schodowej, czwartą na drzwiach miejsca pracy. Dumni dziadkowie również wywieszają taką kokardę. Tak, aby wszyscy wiedzieli, że się urodziło! Wystarczy przejechać ulicą samochodem i bez wydzwaniania do rodziny czy to już... wszyscy wiedzą, że już po porodzie. Mojemu synkowi koleżanka wyhaftowała bociana i datę na poduszeczce niebieskiej w kształcie serca. Cudna pamiątka.

4. Ręczne robótki.
Rękodzieło dla takiego malucha to podstawa. Ubranka maleństwa są robione na drutach, na szydełku, haftowane ręcznie przez dumne babcie, prababcie, ciotki, lub koleżanki. Już w trzecim miesiącu ciąży zaczynają się wyścigi teściowych w robótkach. Pełno jest bluzeczek, sweterków, bucików, skarpetek … z wełny lub bawełny. Oczopląsu można dostać od kołderek na wózki. Każde dziecko ma od miesięcy haftowaną (lub robioną szydełkiem lub na drutach) kołderkę. Piękne są te z jedwabną tasiemką i kokardkami. Wszyscy zachwycają się zwłaszcza tymi odziedziczonymi po tacie lub mamie, mają wartość antykwarialną. Wszystko musi być wyprane specjalnie i wysterylizowane w Amuchina i Napisanie przez babcie. Te dwa produkty do dziecięcej bielizny stosowane są przez wiele lat w domu każdego bobasa.

5. Włoska kuchnia.
Przejdźmy do jedzenia. Każdy włoski maluch musi jeść wyznaczone przez pediatrę rzeczy i nie można nic zmienić. Oczywiście każdy element żywności jest wprowadzany pojedynczo, żeby sprawdzić czy dziecko nie jest uczulone. Jajko raz w tygodniu, rybka dwa razy w tygodniu gotowana na parze. Mięsko również na parze i kupione wyłącznie od znanego rzeźnika. Matki gotują zupki warzywne z marchewki, cukinii, ziemniaka i liści boćwiny. Taka zupka jest zagęszczana sucharami, kaszką manną Plasmon o Mellin, kleikiem ryżowym lub specjalnym malutkim makaronikiem. Obowiązkowo do tego dwie łyżeczki startego parmezanu i troszkę oleju z oliwek extra vergine od znanego okolicznego rolnika. Na śniadanie do drugiego roku życia mleko i ciasteczka Plasmon rozpuszczane w butelce ze smoczkiem. Najpierw mleko w proszku a po skończeniu 1 roku można podawać tzw. mleko dobrego rozwoju - gotowe mleko dla maluchów 3 razy droższe od zwykłego krowiego.

6. Kubek podóżnik.
Dziecko idąc do przedszkola musi mieć fartuszek: niebieski lub różowy, w zależności od płci. Rano bierze ze sobą z domu plecaczek, w którym ma plastykowy podpisany kubek, drugie śniadanie, śliniak na gumkę i talon na obiad jeśli chce korzystać ze stołówki. Kubeczek po drugim śniadaniu i po obiedzie jest myty, wkładany do plecaczka (i tak codziennie podróżuje do domu). Drugie śniadanie sam sobie przynosisz - jeśli nie to nie jesz. 

7. Pani Pizza.
W szkole już miejsce na kubek jest i nie musisz go przynosić z domu. Śniadanie i talon na obiad rano rodzice muszą pamiętać aby dać, bo jak go nie będzie to opierdziel od woźnej murowany. Do szkoły w godzinie przerwy śniadaniowej przychodzi pani z pizzą. Dzieci, które nie mają kanapek przygotowanych z domu mogą sobie kupić kawałek pizzy, za drobne od rodziców.

8. Późna kolacja.
Włoskie dzieci nie chodzą spać jak dzieci, ale jak dorośli, gdzieś po 23:00... We Włoszech kolację je się bardzo późno - około 21:00. Taki maluch położony po posiłku do łózka płacze i wrzeszczy i wszyscy muszą się z nim bawić. Słyszałam nawet o dziwnej metodzie usypiania. Rodzice wsadzają dziecko do samochodu i jeżdżą dookoła domu dopóki ono nie zaśnie.

9. Moda italiana.
W przedszkolu nie ma leżakowania, nie nosi się piżamki. Do żłobka, przedszkola i szkoły nie nosi się kapci. Cały dzień biedne stópki są w tym samym obuwiu, wymęczone i spocone. Jedyna zmiana butów obowiązuje w sali gimnastycznej. Na lekcji wychowania fizycznego szkoły podstawowej dzieci są w dresach … w tych samych, w których przyszli do szkoły tego dnia, nie przebierają się.

Ania ma sekretne hobby - zaplatanie pięknych warkoczy swojej córce Julii. 

10. Bez planu lekcji i bez prac domowych!
W klasach 1-3 podstawówki nie ma planu lekcji. Panie nauczycielki są dwie i one decydują kiedy i jaki przedmiot będzie przerabiany. Książki i zeszyty zostają w szkole, bo lekcje zadawane są na sobotę i wtedy tylko plecak wypełnia się po brzegi.

11. Anka, nalej wody, czyli różnice kulturowe.
Szczytem mojego nieszczęścia jest brak szacunku do starszych według polskich zasad. W szkole podstawowej moja córka mogła mówić do wychowawczyni po imieniu. Myślałam, że się zapadnę pod ziemię jak moja Julia krzyczała na ulicy: Antonietta!!! Najpierw nie wiedziałam kogo woła, dopiero jak zobaczyłam jej wychowawczynię, całą szczęśliwą, że dziecko ją zauważyło... Zrozumiałam, że to normalne. Koledzy moich dzieci mówią do mnie na „Ty”. Dostaję wysypki, że taki "srajdek” co do stołu nie dorasta mówi do mnie: "Anna nalej mi wody...." bez żadnego "poproszę", czy "proszę Pani”.

12. Dzieci bez nóg.
Dzieci we Włoszech nie używają nóg. W spacerówce ile się da, nawet do 4 roku życia. Rodzice taszczą wózek wszędzie, bo jak nie to wygodne dzieci płaczą dopóki ktoś ich nie weźmie na ręce. Wszędzie są wożeni samochodem, pod same drzwi szkoły. Często zostawiane są przed telewizorami, grami elektronicznymi... zamiast wybiegać się po parku.

13. Zasada sprzątania po zabawie. 
Mali goście moich dzieci zanim wyjdą mają obowiązek posprzątać. Tego uczą włoscy rodzice. Ja akurat nie bardzo przepadam za tą regułą, bo maluchy nie zawsze wiedzą gdzie jest miejsce danej zabawki, no i koniec końców na podłodze nie ma bałaganu, ale na regale jest totalny chaos i w końcu muszę sprzątać ja. Zasada w teorii bardzo dobra, ale u mnie nie spełnia roli.

14. Załóż czapeczkę, bo się przeziębisz.
Podkoszulka - to coś, co włoskie dzieci noszą nawet latem. Ja pocę się na samą myśl, że pod bluzką z krótkim rękawkiem mają coś jeszcze gdy na zewnątrz jest ponad 20 stopni. Zimą noszą wełniane podkoszulki z długim rękawem. Tutaj babcie przesadzają podwójnie - czapki, szaliki już przy 15 stopniach na plusie!



  1. Hej, Brad ciekawe, uwielbiam tez wszystkie tematy zwiazane z mamymi brzdacami ! Moja siostra mieszka w italy prawie 30lat i pamietam ze tak wlasnie wygladalo dziecinstw siostrzenca. Sikal w paliers chyba do 3 roku zycia i bylo to dla wszystkich normarle, ale b.podobalo mi sie zawsze ze we wloszech rodzice,dziadkwie tak sie cudownie przygotowuja na przyjecie maluszka. Wszystko jest takie perfekt ! Tutaj we fr,pamietam jak kobieta do szpitala przyiosla ubranka na 3 m— ce , powyciagane itd,
    Moja corka jak przyjechala do fr. Miala juz 13 lat i tez nie moze sie przyzwyczaic ze wszyscy sa na T'Y z doroslymi czy starszymi osobami, to strasznie szokujace.dziekuje za Arthur.

  2. nie mogę się doczekać odcinka z Francji, ciekawe czy pokryje się z moimi obseracjami - u boku francuskiej rodziny wychowuję tu 2,5 letniego synka :)

  3. ciekawy post! czekam na nastepne :D

  4. Ciekawa lektura, niektóre punkty sa nieco podobne do tych z Francji. Inne zupełnie dla mnie nowe. Pozdrawiam Nika

  5. dzięki, mam nadzieję że i przyszłe części będą ciekawe!

  6. Twoja historia też jest bardzo ciekawa, nie mogę się doczekać jej publikacji!

  7. cieszę się, że Ci się podoba :)

  8. z Francji mam nawet kilka historii, więc prawdopodobnie połączę je w jedno! jestem ciekawa Twoich komentarzy :)

  9. Tak jak napisałam na IG - troszeczkę bezczelnie zgapiona idea i nazwa posta od Joanny Goddard i jej cyklicznych postów. Bardzo, bardzo niefajnie. Gdyby Pani chociaż napisała "inspired by", tymczasem to tylko ładnie zerżnięty pomysł... Zapowiadał się fajny blog, a tymczasem, no cóż xeromoonmom. Wstydzicho.

  10. Co więcej! Nawet adres email ma Pani "zainspirowany" Joanną Goddard. No nieźle, nieźle. Xeromoonmom do entej potęgi :D

  11. Wow, nie spodziewałam się takiego komentarza! Ech, każdy ma prawo do swojej opinii... Szkoda, że ta jest trochę z kosmosu.

    Nie rozumiem co tu jest "skopiowanego"! Czy ja wzięłam czyjś tekst i go skopiowałam? Czy przetłumaczyłam nie dając źródła? Dziewczyno, opamiętaj się. Przecież wychowywanie dziecka poza ojczyzną nie podlega chyba pod prawo autorskie i nie jest też jakimś wyjątkowo unikalnym pomysłem spisanie takich przemyśleń.

    Znam serię A Cup of Jo, bardzo ją lubię. Co więcej, informowałam wszystkie dziewczyny biorące udział w projekcie o niej. Ale przecież to jest zupełnie oryginalna historia!

    Co miałam opisać że jest "inspired by" - temat wychowania dziecka poza krajem? Czy że to też będzie seria?! To trochę niedorzeczne. To tak jakby czepiać się (jakie to polskie swoją drogą), że post o wyprawce dla dziecka był już wałkowany przez miliony blogów...

  12. Haha, och, teraz to naprawdę nie wiem co powiedzieć. Powinnam zaproponować melissę na wieczór na ukojenie nerwów. A tak na serio - połowa blogów i różnorakich stron internetowych ma adres mailowy ze słowem "hello" w pierwszym członie.

  13. Najbardziej nie moge się przyzwyczaić do nr 8, 9 i 12. Ja mojego pięciolatka posyłam do łóżka o 20 30, co wywołuje niezmienne zdziwienie w rodzinie. A jak jako dwulatka "ciągałam" go wszędzie na piechotę, to każdy przechodzień mu współczuł.
    Zasada 12 odnosi się również do dorosłych. Zauważcie, że Włoch, kiedy "idzie" na kawę do baru p twsiada w samochód i broń cię panie Boże zaparkować w odległowści większej, niż 50 metrów od drzwi wejściowych! :0


Disqus for The Moon Mom